1. Przyjmuje się, że wynalazki wspomagane programem komputerowym (dalej zwanych „wynalazkami CII” – ang. Computer implemented Invention) stanowią jeden z rodzajów wynalazków.

2. Ocena charakteru technicznego rozwiązania oraz nieobecność na liście wykluczeń (art. 28 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej – dalej zwanej „pwp”) stanowią samodzielne kryteria uznania rozwiązania za wynalazek lub wynalazek wspomagany programem komputerowym i powinny być oceniane przed przystąpieniem do porównania go z rozwiązaniami ze stanu techniki. Ocena charakteru technicznego wynalazku wspomaganego programem komputerowym różni się od oceny charakteru technicznego innych rodzajów wynalazków.

3. Ocenie obecności wynalazku lub wynalazku wspomaganego programem komputerowym podlega całość zgłoszenia.

4. W przypadku wynalazków, w których nie występuje element nadający się do zaprogramowania, zdolność patentową posiadają wyłącznie rozwiązania o charakterze technicznym, czyli rozwiązania, które zawierają wyłącznie cechy techniczne.

Przykładem wynalazku jest potencjometr obrotowy

Potencjometr obrotowy

W przypadku wynalazków wspomaganych programem komputerowym zdolność patentową posiadają wyłącznie rozwiązania o charakterze technicznym, czyli rozwiązania, które zawierają cechy techniczne i nietechniczne, przy czym cechy nietechniczne wynikające z oddziaływania programu komputerowego na sprzęt muszą skutkować dalszym efektem technicznym (dalszy efekt techniczny omówiony jest w części II). W opisie powinien być podany przynajmniej jeden techniczny przykład realizacji dla każdej z zastrzeganych cech zgłaszanej kategorii rozwiązania.

Przykładem wynalazku wspomaganego programem komputerowym jest potencjometr cyfrowy z możliwością podłączenia enkodera inkrementalnego.

potencjometr cyfrowy z możliwością podłączenia enkodera inkrementalnego

Dla rozwiązania w kategorii urządzenia technicznym przykładem realizacji jest jego konstrukcja techniczna określona przez podanie usytuowania poszczególnych części urządzenia względem siebie oraz ich wzajemnych powiązań. Potencjometr cyfrowy nie jest urządzeniem, a zatem nie może być chroniony jako urządzenie. Możliwa jest jego ochrona w kategorii układu, o ile spełnione są ustawowe warunki do uzyskania patentu.

Dla rozwiązania w kategorii układu technicznym przykładem realizacji jest jego struktura układowa określona przez podanie usytuowania poszczególnych elementów układu względem siebie oraz ich wzajemnych połączeń. Zastrzegane funkcjonalnie elementy układów powinny być poparte przynajmniej jednym przykładem realizacji podanym w opisie. Przykładowo zastrzegany blok sterujący stanowiący integralną część potencjometru cyfrowego może być zastrzeżony jako moduł sterujący, jeśli w opisie podano szczegółowy przykład realizacji takiego modułu złożonego np. z dekodera, licznika 7-bitowego zliczającego w górę i w dół, matrycy tranzystorów polowych itp. Jeśli jest to niezbędne do odtworzenia takiego modułu, zalecane jest przedstawienie go na rysunku z oznaczeniem wszystkich istotnych wejść i wyjść.

Dla rozwiązania w kategorii sposobu technicznym przykładem realizacji jest podanie ciągu czynności technicznych oraz środków technicznych do realizacji tych czynności. Dopuszcza się zastrzeganie cech w ujęciu funkcjonalnym, np. przetwarza się, ustala się itp., o ile w opisie podano szczegółowy przykład realizacji poszczególnych etapów przetwarzania i ustalania. Dla potencjometru cyfrowego możliwe jest sformułowanie zastrzeżenia patentowego odnoszącego się do sposobu ustalania pozycji odczepu RW/VW w układzie potencjometru cyfrowego, który jest znamienny tym, że przy użyciu enkodera inkrementalnego podaje się impulsy na licznik 7-bitowy, który ustala adres dekodera typu 1z100, wprowadzając tym samym w stan przewodzenia jeden z tranzystorów polowych, i tym samym ustala się pozycję odczepu RW/VW.

Dla rozwiązania w kategorii wytworu, takiego jak np. produkt komputerowy, technicznym przykładem realizacji jest określenie poszczególnych czynności algorytmu, jakie wykonuje program komputerowy umieszczony na nośniku, po załadowaniu i uruchomieniu na sprzęcie.

5. Zastrzegane wynalazki CII dotyczące sposobu, urządzenia i produktu komputerowego nie jako takiego powinny być badane oddzielnie. Algorytm programu komputerowego, określony w zgłoszeniu w kategorii sposobu, który po załadowaniu do komputera skutkuje dalszym efektem technicznym, jest uważany za nie jako taki, a zatem nie podlega wyłączeniu z ochrony patentowej.

6. Zastrzegane rozwiązanie w kategorii wytworu, takiego jak np. produkt komputerowy, nie powinno zawierać programu komputerowego w postaci listy instrukcji, ale powinno określać poszczególne czynności algorytmu, jakie wykonuje program komputerowy, kiedy jest załadowany i uruchomiony na sprzęcie.

7. Po ustaleniu, że zgłoszone rozwiązanie ma charakter techniczny i nie jest wyłączone z ochrony patentowej, patent może być udzielony, jeśli wynalazek jest wystarczająco ujawniony, spełnia wymóg nowości, poziomu wynalazczego i stosowalności przemysłowej, a zastrzeżenia patentowe określają w sposób zwięzły i jednoznaczny zakres żądanej ochrony i są poparte opisem wynalazku. Dopuszcza się formułowanie zastrzeżeń patentowych dla wynalazku CII przy użyciu cech funkcjonalnych, jeśli w opisie ujawniono co najmniej jeden przykład realizacji dla wszystkich zastrzeganych cechy wynalazku CII.

8. W przypadku, gdy zastrzegane rozwiązanie nie ma charakteru technicznego i/lub jest wyłączone z ochrony patentowej zgodnie z art. 28 i 29 pwp, należy odmówić udzielenia patentu.

Przedmiotem chronionego wynalazku CII może być:

  • komputer, sieć komputerowa i inne programowalne urządzenie, którego jedna lub więcej cech wymaga użycia środków takich jak program komputerowy;
  • sposób sterowania urządzeniem przy użyciu programu komputerowego skutkujący dalszym efektem technicznym;
  • urządzenie wykorzystujące sposoby sterowania przy użyciu programu komputerowego;
  • produkt komputerowy jako fizyczne medium do przechowywania programu, zdefiniowany w zastrzeżeniach patentowych jako produkt komputerowy, tj. nośnik danych z programem, który po załadowaniu do komputera i uruchomieniu skutkuje dalszym efektem technicznym wykraczającym poza normalne, fizyczne oddziaływanie między programem a urządzeniem, na którym pracuje (uznaje się, że ma wtedy charakter techniczny).