Jednolity system patentowy i jednolity sąd patentowy

1 czerwca 2023 r. wszedł w życie system patentu jednolitego, zgodnie z którym dla udzielonych patentów europejskich w tym dniu lub po tej dacie możliwe jest ubieganie się o zarejestrowanie przez Europejski Urząd Patentowy (EPO) jednolitego skutku prawnego, wywieranego łącznie i w sposób automatyczny na terenie 17 państw członkowskich UE, które dotychczas podpisały Porozumienie w sprawie Jednolitego Sądu Patentowego.

państwa Unii Europejskiej tworzące jednolity system patentowy

Źródło grafiki: materiały informacyjne Europejskiego Urzędu Patentowego

Państwa, które aktualnie tworzą jednolity system patentowy to: Austria, Belgia, Bułgaria, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Niemcy, Włochy, Łotwa, Litwa, Luksemburg, Malta, Niderlandy, Portugalia, Słowenia oraz Szwecja.

Przepisy przejściowe: klauzula „opt out”

Przez najbliższe 7 lat od wejścia w życie systemu (z opcją wydłużenia tego okresu o kolejne 7 lat) zapewniona została możliwość przeprowadzenia, przez uprawnionych z „klasycznego” patentu europejskiego, procedury wyłączenia spod jurysdykcji JSP w ramach klauzuli „opt-out”. W tym celu konieczne jest złożenie w JSP formalnego wniosku zawierającego wykaz planowanych do wyłączenia posiadanych lub przyszłych patentów europejskich.

Zastosowanie klauzuli „opt-out” wymaga złożenia wniosku o wyłączenie rozpatrywanych i udzielonych patentów europejskich spod jurysdykcji JSP.

W przypadku złożenia takiego wniosku jurysdykcja sądowa dotycząca danych patentów europejskich pozostanie niezmieniona i podlegać będzie dotychczasowym procedurom. Patenty te będą zatem stanowiły wiązkę patentów krajowych, które są od siebie niezależne. Egzekwowanie czy też unieważnienie prawa z patentu europejskiego pozostanie w gestii krajowych sądów lub urzędów patentowych, tj. zgodnie z obecnym systemem rozstrzygania sporów w Europie.

UWAGA:

Nie jest możliwe zastosowanie klauzuli „opt-out” dla patentów europejskich o jednolitym skutku.

Szczegółową regulację wymogów w zakresie dokonywania „opt-out” ustanawia Regulamin proceduralny JSP (UPC Rules of Procedure).

Brak złożenia wniosku o zastosowanie klauzuli „opt-out” spowoduje, że „klasyczne” patenty europejskie będą podlegać jurysdykcji JSP.

Wpływ systemu na polskich przedsiębiorców

Polska nie jest częścią ww. systemu, co oznacza, że uprawnieni z patentu europejskiego, zarówno „klasycznego” patentu europejskiego, jak i patentu europejskiego o jednolitym skutku, chcąc skorzystać z ochrony patentowej na terytorium RP muszą ubiegać się o nią bezpośrednio w Urzędzie Patentowym RP albo na dotychczasowej ścieżce międzynarodowej (patent europejski, EPO/tryb międzynarodowy: euro-PCT, WIPO).

Pomimo nieprzystąpienia Polski do systemu patentu jednolitego, polscy zgłaszający będą mogli z niego korzystać, gdyż jest on otwarty również dla państw, które nie są tym systemem objęte.

  • Zainteresowani rejestracją patentu europejskiego o jednolitym skutku mogą dokonywać zgłoszeń za pośrednictwem nowego systemu, który jest kompleksowo administrowany przez EPO.
  • Właściciele patentu europejskiego i jednolitym skutku mogą dochodzić swoich praw przed Jednolitym Sądem Patentowym (JSP).
  • Postępowania w przedmiocie unieważnienia lub naruszenia patentu (zarówno klasycznego europejskiego jak i o zarejestrowanym jednolitym skutku) są rozpatrywane przez JSP, a rozstrzygnięcia tego sądu mają jednolity skutek prawny, tj. np. unieważnienie patentu zostanie uznane we wszystkich państwach objętych nowym systemem.

Przystąpienie do systemu lub wyłączenie spod jurysdykcji JSP powinno zawsze być kwestią indywidualnej decyzji właściciela patentu europejskiego, warunkowanej przyjętą strategią ochrony wynalazku.

Źródła informacji o systemie patentu jednolitego

Bliższe informacje na temat systemu patentu jednolitego, w tym szczegółowe pytania i odpowiedzi dostępne są pod poniżej podanymi linkami:

  1. Strona internetowa Europejskiego Urzędu Patentowego:

    https://www.epo.org/applying/european/unitary.html

    https://www.epo.org/applying/european/unitary/unitary-patent/unitary-patent-guide.html

    https://e-courses.epo.org/course/view.php?id=296

  2. Strona internetowa Jednolitego Sądu Patentowego
    https://www.unified-patent-court.org/en

Tagi