Po uzyskaniu patentu europejskiego w EPO, dla skutecznej ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uprawniony ma obowiązek złożyć tłumaczenie patentu europejskiego na język polski do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (UPRP), w ciągu 3 miesięcy od daty opublikowania przez EPO informacji o udzieleniu patentu europejskiego (publikacja B1). Termin na złożenie tłumaczenia jest nieprzywracalny.

Tłumaczenie patentu europejskiego obejmuje opis wynalazku, zastrzeżenia patentowe oraz rysunki.

Osoby niemające miejsca zamieszkania lub siedziby na obszarze Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, zobowiązane są działać przed UPRP za pośrednictwem rzecznika patentowego.

OCHRONA PATENTÓW EUROPEJSKICH NA TERYTORIUM RP

W celu zapewnienia ochrony patentowi europejskiemu po udzieleniu przez Europejski Urząd Patentowy (EPO) tłumaczenie patentu europejskiego należy złożyć do UPRP (Departament Zgłoszeń), gdzie w toku postępowania formalno-prawnego sprawdzone zostanie czy:

1. Rzeczpospolita Polska (PL) została wyznaczona jako kraj, w którym udzielono patentu europejskiego.
   Jeśli nie, UPRP poinformuje składającego tłumaczenie o braku skutku patentu na terytorium RP.
2. Tłumaczenie zostało złożone w terminie 3 miesięcy od daty opublikowania przez EPO informacji o udzieleniu patentu (publikacja B1).
   Jeśli nie, patent europejski nie ma skutku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
3. Wraz z tłumaczeniem patentu europejskiego, został nadesłany dokument pełnomocnictwa (jeśli tłumaczenie składane jest za pośrednictwem pełnomocnika).
   Jeśli nie, UPRP wezwie do nadesłania dokumentu pełnomocnictwa wraz z dowodem prawidłowo uiszczonej opłaty skarbowej.
4. Tłumaczenie zostało złożone przez osobę uprawnioną, tzn. osobę, na rzecz której udzielony został patent europejski (W przypadku, gdy nastąpiła zmiana uprawnionego z patentu pomiędzy datą publikacji o udzieleniu patentu przez EPO, a datą złożenia tłumaczenia, konieczne jest nadesłanie dokumentów, z których wynika zmiana. Dokumenty powinny odpowiadać wymogom opisanym w pkt. D opracowania niniejszego opracowania, nie należy wnosić opłaty za zmianę).
   Jeśli nie, UPRP wezwie składającego tłumaczenie do uzupełnienia tłumaczenia o brakujące dokumenty mające wykazać jego prawo do patentu. (Potwierdzenie zmiany w Europejskim Rejestrze Patentowym nie jest wystarczające. Wymagane jest złożenie stosownego dokumentu np. umowy cesji).
5. Złożona dokumentacja spełnia wymogi formalne wynikające z załącznika nr 1 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. Nr 102, poz. 1119 z późn. zm.).
   Jeśli nie, UPRP wezwie składającego tłumaczenie do złożenia wyjaśnień.

Po sprawdzeniu wymagań formalnych UPRP (Departament Zgłoszeń) podejmuje następujące czynności:

A. Wydanie wezwania do wniesienia opłaty za publikację

Uprawniony do patentu europejskiego jest obowiązany uiścić opłatę za publikację tłumaczenia w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia przez UPRP wezwania (wezwanie jest podstawą do uiszczenia opłaty za publikację). Wezwanie zostaje wysłane nawet, jeśli opłata za publikację została już wniesiona. Wezwanie jest pierwszym kontaktem UPRP z klientem w danej sprawie, dlatego też zawiera stosowne pouczenia, a ponadto dane bibliograficzne np. tytuł wynalazku, pierwszeństwo, wskazanie uprawnionego i twórcy, symbole MKP, dzięki czemu może być traktowane jako potwierdzenie prawidłowego złożenia tłumaczenia patentu europejskiego w UPRP.

Wysokość opłat za publikację reguluje rozporządzenie o opłatach, tj. Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych z dnia 29 sierpnia 2001 r. (Dz.U. Nr 90, poz. 1000 z późn. zm). Kwota opłaty za publikację, ustalana jest na podstawie ilości stron tłumaczenia (suma stron tłumaczenia: opis + zastrzeżenia + rysunki). Nie pobiera się opłaty za nadesłaną przez uprawnionego z patentu pierwszą stronę opisu z danymi bibliograficznymi. Zatem jeśli opis zawiera do 10 stron opłata wynosić będzie 90,00 zł. Za każdą dodatkową stronę UPRP pobiera 10,00 zł (czyli opłata za publikację 2 stron wyniesie 90,00 zł a za publikację 11 stron wyniesie 100,00 zł). Ponieważ prawidłowe złożenie tłumaczenia Patentu europejskiego jest równoznaczne z uzyskaniem ochrony na terytorium RP, brak opłaty za publikację we wskazanym terminie jest podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Opłata za publikację tłumaczenia pobierana jest także za publikację tłumaczenia poprawionego oraz tłumaczenia zmienionego po sprzeciwie.

Urząd nie wzywa do wniesienia opłaty za ochronę patentu europejskiego (w wezwaniu do wniesienia opłaty za publikację umieszczone są jedynie informacje dotyczące sposobu wnoszenia opłat okresowych).

Opłatę za ochronę należy uiszczać z góry nie czekając na wezwanie (patrz pkt C opracowania).

Następnie Departament Rejestrów podejmuje poniższe kroki:

B. Przekazanie wszelkich informacji niezbędnych dla celów publikacji do Departamentu Cyfryzacji UPRP

Jeśli tłumaczenie patentu europejskiego spełnia wymogi formalne, UPRP publikuje patent europejski niezwłocznie (z przyczyn technicznych zwykle po ok. 2 miesiącach od złożenia). Publikacja dokonywana jest poprzez zamieszczenie wzmianki o nadesłaniu tłumaczenia w Wiadomościach Urzędu Patentowego (WUP) oraz udostępnienie treści tłumaczenia za pośrednictwem eWyszukiwarki dostępnej na stronie internetowej Urzędu..

Jeśli tłumaczenie składane jest w formie papierowej warunkiem sprawnej publikacji jest nadesłanie tłumaczenia patentu europejskiego na nośniku elektronicznym (najlepiej płyta CD-R):

• tekst w formacie; PDF (jako tekst pozbawiony zabezpieczeń przed kopiowaniem), DOC, RTF, lub TXT,
• rysunki; jako część dokumentu w ww. formatach lub jako oddzielne pliki w formacie: JPG, BMP lub TIFF.

C. Sprawdzenie prawidłowości wnoszonych opłat za ochronę

Wysokość opłat reguluje rozporządzenie o opłatach. UPRP jest uprawniony do pobrania opłat za ochronę patentu europejskiego począwszy od roku ochrony następującego po roku ochrony, w którym EPO opublikowało informację o udzieleniu patentu (B1).

Opłaty za ochronę chronionych na terytorium RP patentów europejskich należy wnosić na rachunek UPRP, tak jak w przypadku patentów krajowych:

• przed końcem upływającego okresu ochrony, jednak nie wcześniej niż na rok przed jego upływem albo
• 6 miesięcy po upływie poprzedniego okresu ochrony, przy jednoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej stanowiącej 30% opłaty za ochronę (opłata dodatkowa nie jest wymagana, jeśli opłata za ochronę została wniesiona w ciągu 2 miesięcy od daty publikacji o udzieleniu patentu europejskiego (publikacja B1) ->  141 ust. 2 Konwencji o patencie europejskim).

Dopuszczalne jest wnoszenie opłat za ochronę przed złożeniem tłumaczenia.
Jeśli patent europejski został udzielony w drugim roku od daty zgłoszenia, pobierana jest opłata za trzeci rok ochrony w wysokości odpowiadającej ⅓ opłaty za pierwszy okres ochrony.

Przykłady:

Data zgłoszenia patentu europejskiego = 12.12.2004, data publikacji o udzieleniu patentu przez EPO (B1) = 14.12.2006. Patent został udzielony w 3 roku ochrony. Opłatę za 4 rok ochrony (zaczynający się 12.12.2007) można wnieść od 14.12.2006 do 12.12.2007, lub od 13.12.2007 do 12.06.2008 przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% kwoty należnej.

Data zgłoszenia patentu europejskiego = 12.12.2004., data publikacji o udzieleniu patentu przez EPO (B1) = 05.11.2007. Patent został udzielony w 3 roku ochrony. Opłatę za 4 rok ochrony (zaczynający się 12.12.2007) można wnieść od 05.11.2007 do 05.01.2008, lub od 06.01.2008 do 12.06.2008 przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% kwoty należnej.

Data zgłoszenia patentu europejskiego = 12.12.2004, data publikacji o udzieleniu patentu przez EPO (B1) = 01.10.2006. Patent został udzielony w 2 roku ochrony. Opłatę za 3 rok (zaczynający się 12.12.2006) można wnieść od 01.10.2006 do 12.12.2006, lub od 13.12.2006 do 12.06.2007 przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% kwoty należnej.

Sposób naliczania i wysokość opłat za kolejne okresy ochrony patentu europejskiego, jest identyczny jak w przypadku patentów udzielonych w trybie krajowym.

UPRP nie wzywa do wniesienia opłat za ochronę. Brak opłaty za ochronę w ustawowym terminie, skutkuje wydaniem decyzji o wygaśnięciu patentu europejskiego z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej.

D. Prowadzenie wyodrębnionej części rejestru patentowego dla dokonywania wpisów o stanie prawnym patentów europejskich.

Zgodnie z § 27 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 maja 2008 r. w sprawie rejestrów prowadzonych przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 91, poz. 564) pierwszy wpis do rejestru dokonywany jest na podstawie danych bibliograficznych udostępnionych przez EPO. Dane te zawarte są w wezwaniu do wniesienia opłaty za publikację (patrz pkt A opracowania).

W przypadku stwierdzenia, iż dane zawarte w wezwaniu są niezgodne z wiedzą osoby uprawnionej, wskazany jest kontakt z UPRP w celu wyjaśnienia rozbieżności.

Zmiany wpisów w wydzielonej części rejestru patentowego, dokonywane są na podstawie 229 pwp.

Dla dokonania zmiany w rejestrze, konieczne jest łączne:

• złożenie wniosku o dokonanie zmiany w wyodrębnionej części rejestru patentowego,
• dołączenie do wniosku dowodu wniesienie opłaty od wniosku (70,00 zł),
• złożenie dokumentów uzasadniających wnioskowaną zmianę.

Dokumenty uzasadniające wnioskowaną zmianę (np. umowy, wyciągi z rejestrów handlowych) winny być złożone w oryginale lub kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez profesjonalnego pełnomocnika lub notariusza.

Jeśli dokumenty sporządzone są w języku obcym należy przesłać je w języku oryginalnym wraz z ich tłumaczeniami na język polski ( art. 4 i 5 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim).

Pismo EPO, potwierdzające zmianę w Europejskim Rejestrze Patentowym (np. formularz EPO 2544), nie jest wystarczające dla dokonania zmiany w wyodrębnionej części rejestru patentowego prowadzonej przez UPRP.

W przypadku powzięcia przez UPRP informacji o unieważnieniu patentu europejskiego przez EPO, Urząd Patentowy RP dokona z urzędu odpowiedniego wpisu w rubryce G rejestru, a w WUP ukaże się stosowna wzmianka.

E. Prowadzenie postępowania formalno-prawnego w związku z nadsyłanymi tłumaczeniami poprawionymi.

Uprawniony z patentu europejskiego może w każdym czasie złożyć tłumaczenie poprawione (art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U. Nr 65, poz. 598 z późn. zm.). Tłumaczenie poprawione należy złożyć w formie właściwej dla pierwotnego tłumaczenie (patrz pkt B powyżej). Wzmianka o nadesłaniu poprawionego tłumaczenia patentu europejskiego zostanie opublikowana w WUP (z kodem rodzaju publikacji T4). Tłumaczenie poprawione zostanie udostępnione za pośrednictwem eWyszukiwarki.

Zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 2 i art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej należy uznać, iż po upływie terminu trzech miesięcy od daty opublikowania przez EPO informacji o udzieleniu patentu europejskiego (publikacja EPO B1) zmiana w treści tłumaczenia, niewynikająca z re-publikacji opisu patentu europejskiego przez EPO, może być dokonana jedynie poprzez złożenie tłumaczenia poprawionego.

Złożenie przez uprawnionego bądź jego pełnomocnika sprostowania, korekty, poprawki lub jakiejkolwiek innej zmiany treści tłumaczenia (niewynikającej z re-publikacji przez EPO) po upływie 3 miesięcy od daty publikacji przez EPO informacji o udzieleniu patentu europejskiego, jest równoznaczne ze złożeniem tłumaczenia poprawionego.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, publikacja tłumaczenia poprawionego podlega opłacie za publikację (patrz pkt A opracowania).

F. Prowadzenie postępowania formalnego w związku z re-publikacją patentu europejskiego przez EPO

Jeśli w wyniku rozpatrzenia przez EPO sprzeciwu patent europejski zostanie zmieniony (publikacja EPO B2) lub patent zostanie ograniczony na wniosek uprawnionego zgodnie z art. 105a Konwencji o patencie europejskim (publikacja EPO B3), uprawniony z patentu europejskiego jest zobowiązany złożyć tłumaczenie patentu europejskiego zmienionego po sprzeciwie / ograniczonego na wniosek uprawnionego, w nieprzywracalnym terminie 3 miesięcy od daty publikacji.

W przypadku niespełnienia ww. wymogu patent europejski jest nieważny na terytorium RP od daty jego udzielenia.

UWAGA: opisana procedura dotyczy także patentów europejskich, których ochrona na terytorium RP wygasła już z powodu braku opłaty za ochronę (na wniosek uprawnionego UPRP dokona publikacji tłumaczenia patentu europejskiego zmienionego po sprzeciwie lub ograniczonego na wniosek uprawnionego, nawet jeśli wydana została decyzja o wygaśnięciu ochrony).

Tłumaczenie patentu europejskiego zmienionego po sprzeciwie należy złożyć w formie właściwej dla pierwotnego tłumaczenie (patrz pkt. B opracowania).

Wzmianka o nadesłaniu tłumaczenia patentu europejskiego zmienionego po sprzeciwie albo ograniczonego na wniosek uprawnionego zostanie opublikowana w WUP. Tłumaczenie re-publikacji zostanie udostępnione za pośrednictwem eWyszukiwarki.

Zgodnie z obwiązującymi przepisami, publikacja tłumaczenia patentu europejskiego zmienionego po sprzeciwie (T5) lub ograniczonego na wniosek uprawnionego (T6) podlega opłacie za publikację (patrz pkt. A opracowania).